Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to popularna forma opodatkowania działalności wśród polskich przedsiębiorców. W 2022 roku wybrało go aż 1,7 mln osób, a rok wcześniej – 1,5 mln. W przeciwieństwie do bardziej skomplikowanych systemów podatkowych ryczałt oferuje prosty sposób rozliczeń. Jaki? Jak rozliczać się w ryczałcie? Postaramy się umówić to w kompleksowy, ale przejrzysty i logiczny, sposób!
Z tego artykułu dowiesz się
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: rozwiązanie dla największych korzyści
Brak konieczności prowadzenia skomplikowanej dokumentacji, prosty proces rozliczenia, wysoka przewidywalność ostatecznego dochodu i niższe ryzyko obciążenia finansowego – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorców! Zanim jednak przejdziemy do kwestii rozliczeń, krótko wyjaśnimy, na czym polega system.
Ryczałt to jedna z trzech form opodatkowania działalności gospodarczej. Podstawą opodatkowania w ryczałcie jest osiągnięty przychód pomniejszony o przysługujące odliczenia. Wysokość podatku – w zależności od rodzaju działalności – wynosi od 2 do 17%.
Co ważne, ryczałt nie uwzględnia kosztów uzyskania przychodów, dlatego stanowi dobrą opcję dla tych przedsiębiorców, którzy nie ponoszą wysokich wydatków związanych z prowadzeniem działalności.
Opodatkowanie ryczałtem mogą wybrać zarówno osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak i spółki. To dobre rozwiązanie dla działalności gastronomicznej, usługowej, również w zakresie handlu, wytwórczej, edukacyjnej, a także osobistej w ramach tzw. wolnych zawodów.
Ryczałt to najprostsza forma opodatkowania działalności. Nie wymaga skomplikowanych obliczeń czy szczegółowej dokumentacji finansowej. Jedynym wymogiem jest prowadzenie ewidencji przychodu, obejmującej wszystkie wpływy pieniężne oraz wartościowe świadczenia otrzymane przez przedsiębiorcę w związku z prowadzoną działalnością.
Sprawdź również: Podatek minimalny powrócił: co warto o nim wiedzieć?
Pierwszy krok do rozliczania w ryczałcie: zgłoszenie w urzędzie
Aby przedsiębiorca mógł rozliczać się na zasadzie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, musi złożyć pisemne oświadczenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego, właściwego dla miejsca zamieszkania, lub zmienić wpis w CEIDG. Zgłoszenia należy dokonać najpóźniej do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności lub na wniosku rejestracyjnym CEIDG-1.
Co ciekawe, ryczałt nie jest dedykowany wyłącznie dla nowych działalności gospodarczych. Przedsiębiorca, który prowadzi firmę już od jakiego czasu, również może wybrać tę formę opodatkowania. Chęć przejścia na ryczałt należy zgłosić do Naczelnika Urzędu Skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód z tego tytułu w danym roku podatkowym, lub poprzez dokonanie odpowiedniej zmiany w CEIDG. Warto również wspomnieć, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z lutego 2024 roku, prawidłowo opisany przelew podatkowy również skutecznie zmienia formę opodatkowania.
Najpierw ustal stawkę
Podstawą do efektywnego rozliczania się w ryczałcie jest wybór odpowiedniej stawki. Ustawodawca przewidział aż 10 stawek – od 2 do aż 17%. Wybór właściwej zależy od rodzaju świadczonych usług w ramach działalności gospodarczej. Co ważne, czasem konieczne jest zastosowanie kilku stawek w ramach jednej faktury. Kwalifikacji przychodów do określonego symbolu PKWiU dokonuje podatnik.
Przeczytaj także: Ryczałt czy podatek liniowy – którą formę opodatkowania wybrać?
Jak obliczyć podatek w ryczałcie?
Obliczenie podatku w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych jest proste. W przeciwieństwie do skali podatkowej czy podatku liniowego przedsiębiorca nie musi uwzględniać kosztów czy prowadzić księgi przychodów i rozchodów.
Aby ustalić wysokość podatku do zapłacenia za dany okres rozliczeniowy, w pierwszej kolejności należy obliczyć kwotę przychodu. Kwota przychodu to nic innego jak suma uzyskana z całej sprzedaży bądź świadczenia konkretnych usług w danym okresie. Od przychodu należy odliczyć składki ZUS i składkę zdrowotną.
Otrzymaną wartość trzeba już tylko pomnożyć przez właściwą stawkę ryczałtu (między 2 a 17%, w zależności od prowadzonej działalności i osiągniętych przychodów).
Jak zapłacić podatek w ryczałcie?
Opłacanie składek w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie różni się od rozliczania w skali podatkowej lub podatku liniowym. W przypadku rozliczenia miesięcznego przedsiębiorca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego te opłaty dotyczą – czyli podatek za maj należy zapłacić do 20 czerwca. W przypadku przychodów niższych niż 200 tys. euro (w poprzednim roku podatkowym) przedsiębiorca może rozliczać zaliczki co kwartał.
Po zakończeniu roku podatkowego należy złożyć deklarację podatkową PIT-28. Warto pamiętać, że przy rozliczeniu rocznym przedsiębiorca ma możliwość skorzystania z pewnych ulg, które mogą obniżyć podatek. Są to: wpłaty na IKZE, ulga na internet, ulga rehabilitacyjna, ulga termomodernizacyjna czy odliczenie darowizn.
Rozliczenie w ryczałcie – o czym pamiętać?
Przedsiębiorca, który wybierze ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jako formę opodatkowania swojej działalności, traci wszystkie ulgi i odliczenia, jakie przysługiwałyby mu na skali podatkowej. Mowa między innymi o możliwości wspólnego rozliczenia się z małżonkiem czy jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
Przychód osiągnięty w ciągu roku podatkowego nie może być wyższy niż 2 mln euro netto (bez podatku VAT w przypadku czynnych podatników VAT). Stawkę oblicza się według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego (czyli tego, którego dotyczy rozliczenie). Co ważne, w przychodach nie uwzględnia się kwot, których termin płatności – wynoszący 90 dni – minął.
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, w ryczałcie nie ma możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu. Wyjątkiem są zapłacone w danym okresie składki na własne ubezpieczenia społecznie, a także połowa zapłaconych składek zdrowotnych.
A jak rozliczać VAT? Tak samo jak w przypadku pozostałych form opodatkowania. Ryczałt dotyczy bowiem wyłącznie podatku dochodowego i nie ma wpływu na podatek VAT. Dlatego, mimo że przedsiębiorca, który wybrał ryczałt, nie może odliczać kosztów uzyskania przychodu, to może rozliczać podatek VAT z tytułu firmowych zakupów.