BLOG

Zmiany w ustawie o rachunkowości: kto będzie musiał składać sprawozdanie o podatku dochodowym?


Już wkrótce międzynarodowe korporacje będą zobowiązane ujawniać publicznie informacje o zapłaconym podatku dochodowym – to efekt nowelizacji ustawy o rachunkowości, uchwalonej 20 marca br. Czego dokładnie dotyczą zmiany? Kiedy wejdą w życie? 

Decyzja Sejmu o nowelizacji ustawy o rachunkowości, implementującej unijną dyrektywę 2021/2101, stanowi znaczący krok w harmonizacji polskiego prawa z normami międzynarodowymi. Dyrektywa ta nakłada na duże przedsiębiorstwa wielonarodowe prowadzące działalność gospodarczą na terenie UE obowiązek ujawniania informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji w podziale na poszczególne kraje.

W praktyce wskazane w nowelizacji podmioty będą zobowiązane do sporządzenia i podpisania sprawozdania o podatku dochodowym, złożenia sprawozdania do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego, a także publicznego udostępnienia sprawozdania na stronie internetowej jednostki na okres co najmniej 5 lat. 

Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania oraz poprawa przejrzystości podatkowej, a w konsekwencji zwiększenie zaufania społecznego – to główne cele wprowadzonej nowelizacji. Do tej pory niektóre podmioty, wykorzystując luki w przepisach podatkowych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych, przenosiły zyski do innych krajów. Działanie to pozwalało im zmniejszać wysokość podatków, co do zasady, nie naruszając prawa. Nowe regulacje nakładają obowiązek ujawniania danych podatkowych – również przez przedsiębiorstwa działające w tzw. rajach podatkowych. Celem zmian jest publiczne dostarczanie danych na temat opłaconych podatków w miejscu, gdzie faktycznie zostały osiągnięte zyski. Ma to pozytywnie wpłynąć na świadomość potencjalnych inwestorów oraz ułatwić podejmowanie decyzji inwestycyjnych.

Zmiany w ustawie o rachunkowości

Sprawdź także: Działalność twórcza jako warunek do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu

Zgodnie z nowymi przepisami sprawozdanie o podatku dochodowym powinno zawierać:

  1. nazwę jednostki dominującej najwyższego szczebla lub jednostki samodzielnej oraz wykaz wszystkich jednostek zależnych ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki dominującej najwyższego szczebla: informacja ta pozwala na identyfikację struktury organizacyjnej i relacji pomiędzy różnymi podmiotami w ramach grupy kapitałowej;
  2. rok obrotowy: określenie roku, do którego odnoszą się przedstawione dane, umożliwia właściwe zrozumienie kontekstu sprawozdania;
  3. walutę, w jakiej prezentowane są dane: informacja ta pomaga zrozumieć rzeczywistą wartość finansową;
  4. opis działalności wszystkich jednostek: w celu wyjaśnienia i zrozumienia głównych obszarów działalności;
  5. liczbę pracowników w przeliczeniu na pełne etaty: informacja o zatrudnieniu umożliwia ocenę skali działalności oraz struktury organizacyjnej jednostki;
  6. przychody, w tym z transakcji z podmiotami powiązanymi: prezentacja źródeł przychodów pozwala na ocenę stabilności i zróżnicowania źródeł;
  7. kwotę zysku lub straty przed opodatkowaniem: fundamentalne informacje dotyczące wyniku finansowego przed opodatkowaniem;
  8. kwotę zapłaconego podatku dochodowego w danym roku obrotowym: informacja o obciążeniu podatkowym z tytułu podlegających opodatkowaniu zysków lub strat;
  9. kwotę podatku dochodowego zapłaconego w danym roku obrotowym przez jednostki i oddziały: informacja o faktycznie zapłaconym podatku dochodowym, wraz z uwzględnieniem płatności na rzecz jednostek w ramach grupy kapitałowej;
  10. kwotę niepodzielonego zysku z ubiegłych lat: informacja o pozostałych zyskach, które nie zostały podzielone w poprzednich okresach rozliczeniowych.

Co więcej, w dokumencie powinna znaleźć się informacja o tym, że sprawozdanie zostało sporządzone zgodnie z powyższymi punktami – to potwierdzenie, że sprawozdanie spełnia wszystkie wymogi i standardy określone w przepisach.

Obowiązek sporządzania, publikowania i udostępniania sprawozdania o podatku dochodowym będzie ciążyć na każdej jednostce dominującej najwyższego szczebla oraz każdej jednostce samodzielnej, jeśli jej przychody ujęte w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przekroczą kwotę 3,5 mld zł, dla każdego z dwóch ostatnich lat obrotowych. Nowe obowiązki nałożone są także na jednostki spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Polski za pośrednictwem oddziału bądź jednostki zależnej.

Zgodnie z zapisem w nowelizacji nowe przepisy dotyczą sprawozdania o podatku dochodowym za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 21 czerwca 2024 roku. Podmioty, dla których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, pierwsze sprawozdania będą składać dopiero w 2026 roku (za 2025 rok).

Nowy obowiązek dużych przedsiębiorstw wielonarodowych to jedna z kilku nowości w ustawie o rachunkowości. Nowelizacja z 20 marca 2024 roku wprowadza także zmiany w przepisach dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego – sprawozdanie trzeba będzie składać wraz z innymi dokumentami, dostępnymi w Repozytorium Dokumentów Finansowych. 

Natomiast w ustawie dotyczącej biegłych rewidentów, firm audytorskich oraz nadzoru publicznego wprowadzono nowy przepis, który nakłada na biegłych rewidentów i firmy audytorskie odpowiedzialność za potwierdzenie w sprawozdaniu z badania, czy dana jednostka była zobowiązana do złożenia tego sprawozdania i czy faktycznie dokonała jego złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).