Już wkrótce międzynarodowe korporacje będą zobowiązane ujawniać publicznie informacje o zapłaconym podatku dochodowym – to efekt nowelizacji ustawy o rachunkowości, uchwalonej 20 marca br. Czego dokładnie dotyczą zmiany? Kiedy wejdą w życie?
Z tego artykułu dowiesz się
Nowelizacja ustawy o rachunkowości w pigułce
Decyzja Sejmu o nowelizacji ustawy o rachunkowości, implementującej unijną dyrektywę 2021/2101, stanowi znaczący krok w harmonizacji polskiego prawa z normami międzynarodowymi. Dyrektywa ta nakłada na duże przedsiębiorstwa wielonarodowe prowadzące działalność gospodarczą na terenie UE obowiązek ujawniania informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji w podziale na poszczególne kraje.
W praktyce wskazane w nowelizacji podmioty będą zobowiązane do sporządzenia i podpisania sprawozdania o podatku dochodowym, złożenia sprawozdania do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego, a także publicznego udostępnienia sprawozdania na stronie internetowej jednostki na okres co najmniej 5 lat.
Zmiany dla większej przejrzystości podatkowej
Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania oraz poprawa przejrzystości podatkowej, a w konsekwencji zwiększenie zaufania społecznego – to główne cele wprowadzonej nowelizacji. Do tej pory niektóre podmioty, wykorzystując luki w przepisach podatkowych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych, przenosiły zyski do innych krajów. Działanie to pozwalało im zmniejszać wysokość podatków, co do zasady, nie naruszając prawa. Nowe regulacje nakładają obowiązek ujawniania danych podatkowych – również przez przedsiębiorstwa działające w tzw. rajach podatkowych. Celem zmian jest publiczne dostarczanie danych na temat opłaconych podatków w miejscu, gdzie faktycznie zostały osiągnięte zyski. Ma to pozytywnie wpłynąć na świadomość potencjalnych inwestorów oraz ułatwić podejmowanie decyzji inwestycyjnych.

Sprawdź także: Działalność twórcza jako warunek do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu
Jak powinno wyglądać sprawozdanie o podatku dochodowym?
Zgodnie z nowymi przepisami sprawozdanie o podatku dochodowym powinno zawierać:
- nazwę jednostki dominującej najwyższego szczebla lub jednostki samodzielnej oraz wykaz wszystkich jednostek zależnych ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki dominującej najwyższego szczebla: informacja ta pozwala na identyfikację struktury organizacyjnej i relacji pomiędzy różnymi podmiotami w ramach grupy kapitałowej;
- rok obrotowy: określenie roku, do którego odnoszą się przedstawione dane, umożliwia właściwe zrozumienie kontekstu sprawozdania;
- walutę, w jakiej prezentowane są dane: informacja ta pomaga zrozumieć rzeczywistą wartość finansową;
- opis działalności wszystkich jednostek: w celu wyjaśnienia i zrozumienia głównych obszarów działalności;
- liczbę pracowników w przeliczeniu na pełne etaty: informacja o zatrudnieniu umożliwia ocenę skali działalności oraz struktury organizacyjnej jednostki;
- przychody, w tym z transakcji z podmiotami powiązanymi: prezentacja źródeł przychodów pozwala na ocenę stabilności i zróżnicowania źródeł;
- kwotę zysku lub straty przed opodatkowaniem: fundamentalne informacje dotyczące wyniku finansowego przed opodatkowaniem;
- kwotę zapłaconego podatku dochodowego w danym roku obrotowym: informacja o obciążeniu podatkowym z tytułu podlegających opodatkowaniu zysków lub strat;
- kwotę podatku dochodowego zapłaconego w danym roku obrotowym przez jednostki i oddziały: informacja o faktycznie zapłaconym podatku dochodowym, wraz z uwzględnieniem płatności na rzecz jednostek w ramach grupy kapitałowej;
- kwotę niepodzielonego zysku z ubiegłych lat: informacja o pozostałych zyskach, które nie zostały podzielone w poprzednich okresach rozliczeniowych.
Co więcej, w dokumencie powinna znaleźć się informacja o tym, że sprawozdanie zostało sporządzone zgodnie z powyższymi punktami – to potwierdzenie, że sprawozdanie spełnia wszystkie wymogi i standardy określone w przepisach.
Kogo obejmą zmiany?
Obowiązek sporządzania, publikowania i udostępniania sprawozdania o podatku dochodowym będzie ciążyć na każdej jednostce dominującej najwyższego szczebla oraz każdej jednostce samodzielnej, jeśli jej przychody ujęte w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przekroczą kwotę 3,5 mld zł, dla każdego z dwóch ostatnich lat obrotowych. Nowe obowiązki nałożone są także na jednostki spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Polski za pośrednictwem oddziału bądź jednostki zależnej.
Nowy obowiązek już od 2024 r.
Zgodnie z zapisem w nowelizacji nowe przepisy dotyczą sprawozdania o podatku dochodowym za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 21 czerwca 2024 roku. Podmioty, dla których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, pierwsze sprawozdania będą składać dopiero w 2026 roku (za 2025 rok).
To nie wszystko – jakie inne zmiany przewiduje nowelizacja?
Nowy obowiązek dużych przedsiębiorstw wielonarodowych to jedna z kilku nowości w ustawie o rachunkowości. Nowelizacja z 20 marca 2024 roku wprowadza także zmiany w przepisach dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego – sprawozdanie trzeba będzie składać wraz z innymi dokumentami, dostępnymi w Repozytorium Dokumentów Finansowych.
Natomiast w ustawie dotyczącej biegłych rewidentów, firm audytorskich oraz nadzoru publicznego wprowadzono nowy przepis, który nakłada na biegłych rewidentów i firmy audytorskie odpowiedzialność za potwierdzenie w sprawozdaniu z badania, czy dana jednostka była zobowiązana do złożenia tego sprawozdania i czy faktycznie dokonała jego złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
